8ukZbliża się wielkimi krokami przez co pojawia się coraz więcej zapytań. Turniej bilardowy w odmianie, z którą mamy trochę problem, gdyż jej nazwa jest inna w zależności od tego, w jakim kraju o niej rozmawiamy. Skomplikowaną sytuację nazewnictwa niech stanowi stwierdzenie, że odmiana ta nazywana jest english pool (w Wielkiej Brytanii), czy też irish pool (w Irlandii), lub też black ball (w Polsce i niektórych krajach kontynentu europejskiego), gdzie w ogólnym ujęciu i tak jest zaliczana do grupy bilardów amerykańskich. Co więcej – czasem pojawiają się drobne niuanse różniące zasady gry w zależności od kraju. Niuanse te wypośrodkowaliśmy i obok innych zasad english poola przedstawiliśmy je poniżej. Najważniejsza sprawa: jest to w sumie zmutowana odmiana 8 bil. Poruszamy się w oficjalnych przepisach do „ósemki” poza wyjątkami, które przedstawione są poniżej.

Oryginalnie w odmianę english pool gra się na innych stołach, niż te, do których jesteśmy przyzwyczajeni. Turniejowy rozmiar stołu dla standardowej odmiany 8 bil czy 9 bil ma 9 stóp. English pool rozgrywa się na stołach o rozmiarach 6 stóp, czasem 7 stóp. Co ciekawe – stoły do angielskiej ósemki mają inny kształt wlotów do kieszeni i są bliźniaczo podobne do tych na stołach snookerowych. Różnice pojawiają się również w bilach. Na stołach sześciostopowych gra się bilami 47,6mm a na siedmiostopowych 50,8mm. Dla porównania – bile do snookera mają 52,5mm a standardowe bile do poola to 57,1mm. Również kolorystyka jest inna – w standardzie komplet bil do english poola ma siedem bil żółtych i siedem bil czerwonych lub niebieskich. Oczywiście można je zastąpić standardowymi bilami z identycznym podziałem na „pełne” i „połówki”. Odmianę english pool próbowano zaadaptować do innych krajów i tak powstała odmiana black ball. Zawiera ona pewne ustandaryzowane zasady pierwowzoru, jednak duch gry pozostał niezmieniony.

USTAWIENIE BIL

Pierwsza podstawowa i zauważalna różnica to ustawienie bil. Standardowa ósemka ma w sobie dużo losowości w ustawieniu – w english poolu tak nie jest. Tu układ jest z góry narzucony i nie ma od niego odstępstw. Na przestrzeni wielu lat powstało kilka wzorów ustawień, jednak według ostatniej wersji przepisów przestawianych przez The World Eightball Pool Federation układ startowy bil prezentuje się następująco:

epbb

Co jest istotne, to że ustawienie początkowe trójkąta jest w nieco innym miejscu niż zazwyczaj. Na punkcie nie stoi powiem pierwsza bila trójkąta tylko bila z numerem 8.


UDERZENIE ROZBIJAJĄCE

Aby uderzenie rozbijające było prawidłowe muszą być zachowane następujące wymogi:

  • bila biała musi być umieszczona w polu bazy
  • jeśli żadna bila nie zostanie wbita, przynajmniej dwie bile kolorowe muszą przekroczyć linię poprzeczną, wyznaczającą środek stołu (przemieścić się na drugą stronę stołu).

Niespełnienie powyższych wymogów jest traktowane jako faul. Jeśli czarna bila zostanie wbita w trakcie uderzenia rozbijającego, bile są powtórnie ustawiane do rozbicia i zawodnik rozbijający musi powtórzyć rozbicie. Istotna uwaga na dalszym etapie gry – english pool nie jest grą deklarowaną!

PRZYPISANIE GRUP BIL DO ZAWODNIKÓW

Uwaga – to jest ciekawe: tak jak w standardowej ósemce, gdy po rozbiciu nic nie wpadnie to mamy stół „otwarty”. Tak jak w standardowej ósemce jeśli wpadnie bila jednej grupy, lub bile obu grup, zawodnik ma prawo wyboru. Tak jak w standardowej ósemce, jeśli zawodnik zanominuje bilę, która nie wpadła w rozbiciu, to grupa tej bili przypisana będzie do niego dopiero po poprawnym wbiciu. Jeśli tego nie zrobi, to stół będzie nadal „otwarty”. Zasadnicza różnica między english poolem a 8 bil ma miejsce w sytuacji, gdy zawodnik po rozbiciu zanominuje bilę, która w rozbiciu wpadła. Po nominacji tej bili, grupa tej bili jest przypisana do zawodnika bez względu na wszystko. Nawet jeśli w drugim zagraniu, bezpośrednio po rozbiciu, sfauluje.

WOLNY RUCH

Jest to różnica między english poolem a standardową odmianą 8 bil mająca największy wpływ na taktykę. Jeśli popełniony zostanie faul, zawodnik podchodzący do uderzenia ma prawo do wykonania dodatkowego zagrania. W trakcie zagrywania „wolnego ruchu" zawodnik ma większe prawo wyboru, gdyż może jako pierwszą uderzyć każdą bilę na stole (swoją, przeciwnika, ósemkę). Wolny ruch nie musi być pierwszym uderzeniem. Zawodnik może najpierw wbić kilka bil, po czym wykonać wolny ruch i kontynuować wbijanie. Co jest niebagatelne – po faulu przeciwnika zawodnik ma prawo do zagrywania bili białej z pozycji w jakiej zastał ją na stole lub otrzymania jej „z ręki" i zagrywania z pola bazy. Jego wybór. Wolny ruch nie przysługuje na bili z numerem 8!

BIAŁA „Z RĘKI” Z POLA BAZY

Jeśli gracz otrzymał „białą z ręki", może ją ustawić ręką w dowolnym miejscu pola bazy. Co stanowi istotną różnicę - bila biała nie musi opuszczać pola bazy zanim wejdzie w kontakt z bilą zagrywaną.

BILE ZAMROŻONE / DOTYKAJĄCE SIĘ

Tu mamy regułę, która występuje w snookerze. Jeśli bila biała dotyka bili obiektowej gracz nie może zagrywać bili białej w kierunku tej bili obiektowej. Jeśli ta właśnie bila obiektowa („dotykająca") jest bilą zagrywaną, uderzenie białej bili rozdzielające obie bile (w kierunku od bili obiektowej „zamrożonej") jest traktowane jako spełnienie wymogu kontaktu białej bili z bila zagrywaną.

FAULE

Oprócz standardowych fauli występujących w odmianie 8 bil, w odmianie Black Ball faulem jest również:

  • wbicie bili przeciwnika, jeśli w tym samym zagraniu nie została wbita bila z własnej grupy
  • wykonanie uderzenia zanim wszystkie bile wymagające repozycjonowania zostaną poprawnie ustawione.
  • spowodowanie przeskoku białej bili ponad bilą zagrywaną. Jeśli biała bila uniesie się ponad powierzchnię stołu i nie trafi w bilę zagrywaną, którą powinna trafić gdyby nie podskoczyła  w trakcie wykonywania tego uderzenia, jest to traktowane jako przeskoczenie ponad bilą zagrywaną.

POZYCJA SNOOKER

Gdy zawodnik jest w pozycji snookera i nie ma możliwości zaliczenia w linii prostej swojej bili (ani jej części), wówczas podczas zagrania z tej pozycji nie ma obowiązku zaliczenia kontaktu z bandą.

REPOZYCJONOWANIE BIL

Jeśli bile lub bile opuszczą powierzchnię stołu i znieruchomieją zupełnie za polem gry oraz poza kieszeniami, powinny być przywrócone na stół. Bile przywracane są na punkt główny, a jeśli jest on zajęty, to na linię powrotów w kierunku bliższej krótkiej bandy. Jeśli stół opuściło więcej niż jedna bila, przywracane są one w kolejności: bila numer 8 (jej wybicie poza stół nie jest automatyczną przegraną) a następnie bile numerowane w kolejności od najniższej do najwyższej. Jeśli wybita jest biała bila, powraca ona na stół przez pole bazy.